Telefon buldunuz: sahibine güvenle nasıl ulaştırırsınız?

Önce yapmamanız gerekenler

Bulunan bir telefonla iyi niyetle yapılan bazı şeyler, sahibinin ona kavuşmasını zorlaştırır ya da sizi hukuki bir sorunla karşı karşıya bırakır:

• Kullanmayın: telefonla arama yapmak, internete girmek ya da SIM kartı kendi telefonunuza takmak, eşyayı kendi malınız gibi kullanmak anlamına gelir.
• Sıfırlamayın: fabrika ayarlarına döndürmek sahibinin verilerini yok eder ve sahibinin cihaz bulma hizmetiyle telefonu izlemesini engelleyebilir.
• SIM kartı çıkarmayın, telefonu kapatmayın: sahibi büyük olasılıkla kendi numarasını arayarak size ulaşmaya çalışacaktır.
• Satmayın, hediye etmeyin: iade etmeden ya da yetkili mercilere bildirmeden kaybedilmiş bir eşya üzerinde malik gibi tasarruf etmek suçtur (TCK m.160).
• Kilidi kırmaya çalışmayın: telefondaki fotoğraflar ve mesajlar sahibinin özel hayatıdır.

Sahibine ulaşmanın yolları

1. Telefonu açık ve sesli tutun. Telefonu kaybeden kişi ya da yakınları büyük olasılıkla bu numarayı arayacaktır. Gelen aramaya cevap verin; telefonu nerede bulduğunuzu ve nasıl teslim edebileceğinizi söyleyin.
2. Ekrandaki mesaja bakın. Sahibi telefonu cihaz bulma hizmetiyle kilitlediyse ekranda bir mesaj ya da aranacak bir numara görünebilir.
3. Acil durum bilgisini kontrol edin. Bazı telefonlarda kilit ekranındaki acil durum bölümünde sahibin eklediği bir yakın kişi bulunabilir; o kişiyi arayabilirsiniz.
4. Şarjını koruyun. Telefonun şarjı bitmek üzereyse şarj edin; kapanan bir telefona kimse ulaşamaz.
5. Kayıp ilanlarına bakın. Sahibi Kayıp Eşya Bul’da kayıp ilanı vermiş olabilir. Cep telefonu ilanlarında telefonu bulduğunuz il ve ilçeyi seçerek arayın ve ilan sahibine site içinden mesaj gönderin.

IMEI numarasıyla telefonun kime ait olduğunu öğrenemezsiniz. e-Devlet’teki IMEI Sorgulama (yeni sekmede açılır) hizmeti yalnızca cihazın yasal yoldan ithal edilip edilmediğini ve kayıp/çalıntı kaydı olup olmadığını gösterir; sahibinin bilgilerini vermez.

Nerede buldunuz? Teslim edeceğiniz yer değişir

Türk Medeni Kanunu m.769’a göre bulduğunuz eşyayı sahibine bildirmeniz, sahibini bilmiyorsanız polise veya jandarmaya (köylerde muhtara) haber vermeniz ya da araştırma yapıp gerektiğinde ilan vermeniz gerekir. Önemli ölçüde değerli eşyalarda kolluğa veya muhtara bildirim her durumda zorunludur; bir akıllı telefonu bu gözle değerlendirmek en güvenli yoldur.

• Sokakta, parkta, sahilde: sahibine ulaşamazsanız en yakın polis merkezine veya jandarmaya teslim edin.
• Otobüste, metroda, vapurda: araçtaki veya istasyondaki görevliye verin; telefon kurumun kayıp eşya bürosuna ulaşır.
• Mağaza, kafe, AVM, hastane, okul: işletmenin ya da kurumun danışmasına veya güvenlik görevlisine teslim edin.

Eşya oturulan bir evde, işyerinde veya kamu hizmeti görülen bir yerde bulunduğunda kanun, eşyanın o yerin sahibine ya da görevlilerine teslim edilmesini ister (TMK m.769/3). Bu durumda o yerin sahibi veya kurum “bulan” sayılır ve ödül isteyemez (TMK m.771/3).

Polise veya jandarmaya teslim

Teslim ederken telefonu nerede ve ne zaman bulduğunuzu anlatın. Teslim ettiğinizi gösteren bir tutanak veya belge isteyebilirsiniz. Bu belge yükümlülüğünüzü yerine getirdiğinizi gösterir ve ileride önem taşıyabilir: kanuna göre malik, ilan ya da bildirim tarihinden itibaren beş yıl içinde ortaya çıkmazsa, yükümlülüklerini yerine getirmiş olan bulan kişi eşyanın mülkiyetini kazanır (TMK m.771/1).

Telefonu karakola teslim etmek, sahibine kavuşma ihtimalini de artırır. BTK’nın kaybolan telefonları bulma görevi yoktur; telefonunun bulunmasını isteyen sahipler kolluğa başvurur. Telefonu kaybeden kişi IMEI numarasıyla kayıp/çalıntı ihbarında da bulunmuş olabilir.

Ücretsiz bulundu ilanı verin, ipuçlarını saklayın

Telefonu teslim ettikten sonra da ilan verebilirsiniz; sahibi telefonunun nerede olduğunu böylece öğrenir. Kayıp Eşya Bul’da ücretsiz bulundu ilanı vermek birkaç dakikanızı alır ve sistem benzer kayıp ilanlarını bulup size gösterir.

• Marka ve rengi genel olarak yazın: “siyah kılıflı akıllı telefon” gibi.
• Telefonu bulduğunuz yeri ve saat aralığını belirtin.
• Formdaki “Eşya şu an nerede?” bölümünde telefonun sizde mi olduğunu, yoksa karakola ya da bir işletmeye mi teslim edildiğini seçin; sahibi doğrudan oraya başvurabilir.
• Yazmayın: IMEI numarası, ekrandaki bildirimler, kilit ekranı görüntüsü, telefonda gördüğünüz isim ve numaralar. Bunlar, telefonun gerçek sahibini ayırt etmek için kullanacağınız ipuçlarıdır.

Gizli doğrulama soruları ekleyin

İlan formunda telefonun gerçek sahibini ayırt etmek için 1-3 gizli soru yazabilirsiniz: “Kilit ekranında ne var?”, “Kılıfı nasıl, üzerinde ne var?” ya da “Ekranda çizik veya kırık var mı, nerede?” gibi. Sorular ilan sayfasında yayımlanmaz ve aramalarda çıkmaz. Sahibi olduğunu söyleyen kişi size ilk mesajını göndermeden önce bunları yanıtlar; yanıtları yalnızca siz görürsünüz. Telefonun şifresini ya da ekran kilidi desenini asla sormayın.

Ödül hakkı ve dolandırıcılık uyarısı

Telefonu sahibine geri verdiğinizde, yaptığınız masrafların ödenmesini ve uygun bir ödül verilmesini isteyebilirsiniz (TMK m.771/2); kanun oran belirlemez ve istemek zorunda değilsiniz. Ödül tamamen taraflar arasındadır; Kayıp Eşya Bul ödemeye aracılık etmez ve ödül anlaşmazlıklarında taraf değildir. Ayrıntılar kayıp eşya ödülü rehberimizde.

Telefonun sahibi olduğunu söyleyen biri sizden telefona gelen bir SMS kodunu isterse vermeyin; bu kodlar hesapları ele geçirmek için kullanılabilir. Telefonu kargoyla göndermeniz için sizden ücret, IBAN veya kart bilgisi isteyen kişilerle de işlem yapmayın. Kuşkulu bir durumda telefonu kolluğa teslim edin; gerçek sahibi oradan alabilir.

Kayıp Eşya Bul hiçbir zaman ödeme, IBAN, kart bilgisi veya SMS kodu istemez. Güvenli teslim için güvenlik rehberimize, bulunan diğer eşyalar için eşya buldum rehberimize bakın.