Kayıp ilanlarında dolandırıcılık: sık görülen tuzaklar ve korunma yolları

Gerçek bir vaka: Eskişehir'deki ödüllü köpek ilanı

Şubat 2025'te Eskişehir'de köpeğini kaybeden bir kişi, köpeğini bulana 50 bin TL ödül vereceğini duyurdu. Yerel basına yansıyan habere göre ilandaki telefon numarasını arayanların bir kısmı köpeği hiç görmemişti: kimi köpeğin yerini söylemek için 5-10 bin lira istedi, kimi alakasız köpeklerin fotoğraflarını gönderdi, kimi de ilan sahibinin kendi paylaştığı fotoğrafı ona geri gönderip köpeği bulduğunu öne sürerek para istedi.

Bu vaka, kayıp ilanı dolandırıcılığının üç temel unsurunu gösterir: yüksek ödül, herkese açık telefon numarası ve önce para isteme.

Sık görülen tuzaklar

1. Kapora, kargo veya sigorta ücreti

“Eşyanız bende ama başka şehirdeyim; kargo ve sigorta ücretini şu IBAN'a yatırın, hemen göndereyim.” Eşyayı göstermeden önce para isteyen kişi genellikle eşyaya sahip değildir; ödeme yapıldıktan sonra iletişimi keser.

2. “Yerini söylemek için” para

Özellikle kayıp hayvan ilanlarında “Hayvanınızı gördük, yerini söylememiz için önce para gönderin” denir. Gerçekten gören biri yeri hemen söyleyebilir; bilgi karşılığında ön ödeme istenmesi bir tuzak işaretidir.

3. SMS doğrulama kodu isteme

“Sahibi olduğunuzu doğrulamak için telefonunuza gelen kodu söyleyin.” Bu kodlar WhatsApp, e-posta veya banka hesaplarınızı ele geçirmek için kullanılır. Telefonunuza gelen hiçbir kodu, kim isterse istesin, paylaşmayın.

4. Benzer bir fotoğraf ya da sizin fotoğrafınız

Dolandırıcılar size benzeyen bir eşyanın veya hayvanın fotoğrafını, yapay zekâyla üretilmiş bir görseli ya da doğrudan sizin ilanınızdaki fotoğrafı göndererek “bulduk” diyebilir. O an çekilmiş yeni bir fotoğraf veya görüntülü görüşme isteyin.

5. Acil masraf hikâyesi

“Hayvanınız yaralı bulundu, acil ameliyat parası lazım.” Sahte veteriner, barınak görevlisi veya bulan kişi gibi davranılarak para istenir. Hayvanınızın bulunduğu söylenen kliniğin numarasını kendiniz bulun ve doğrudan arayın.

6. Site, kurum veya görevli adına konuşma

“Kayıp Eşya Bul'dan yazıyoruz, ilanınızın onaylanması için ücret ödemeniz gerekiyor” ya da “Emniyetten arıyorum, eşyanız bizde, harç bedelini yatırın” gibi mesajlar sahtedir. Sitemiz hiçbir aşamada ücret almaz ve resmî e-postalarımız yalnızca @kayipesyabul.com adresinden gelir. Polis, jandarma, savcılık veya banka görevlileri de sizden telefonla ya da mesajla para veya şifre istemez.

7. Sizi site dışına çekme

Yazışmanın hemen başında sizi WhatsApp'a, başka bir uygulamaya veya bir bağlantıya yönlendirmek isteyen kişilere karşı dikkatli olun. Site dışına geçme isteği, dolandırıcılığın en erken işaretlerinden biridir; gönderilen bağlantılar sizi kart bilgilerinizi çalan sahte ödeme sayfalarına götürebilir.

Gerçek bulanı nasıl ayırt edersiniz?

• Gizli ayrıntı sorun: İlanda yazmadığınız bir özelliği (cüzdandaki bir fotoğraf, telefonun kilit ekranı, hayvanın bir işareti) sorun. Gerçek bulan bunu kolayca söyler.
• Kanıt isteyin: Eşyanın veya hayvanın o an çekilmiş yeni bir fotoğrafını isteyin.
• Acele ettirene dikkat: “Hemen karar verin, başka biri de istiyor” gibi baskılar dolandırıcılık işaretidir.
• Önce eşya, sonra ödül: Gerçek bulan eşyayı göstermeyi ve yüz yüze teslim etmeyi kabul eder. Ödül, teslimden sonra konuşulur.
• Kurumdaysa aracıya ödeme yok: Eşyanızın bir karakola, kuruma veya işletmeye teslim edildiği söyleniyorsa kurumun resmî numarasını kendiniz bulup arayın. Kurumdaki eşyanızı almak için aracı bir kişiye ödeme yapmanız gerekmez.

İlanınızı daha güvenli hâle getirin

• Telefonunuzu göstermek zorunda değilsiniz: Site içi mesajlaşma her zaman açıktır. Numaranızı göstermeyi seçerseniz numara yalnızca giriş yapmış üyelere istek üzerine gösterilir ve ilan kapandığında otomatik olarak silinir. E-posta adresiniz hiçbir zaman gösterilmez.
• Ödülü dikkatli belirleyin: Yüksek tutarlar dolandırıcıların ilgisini çeker. Afişlere ödül tutarını, adınızı ve adresinizi yazmayın.
• Kişisel veri paylaşmayın: İlan metnine T.C. kimlik, kart, IBAN veya IMEI numarası yazmayın.
• Bir ayrıntıyı saklayın: Doğrulama için eşyanızın bir özelliğini ilanda paylaşmayın.

Güvenli buluşma, sahiplik doğrulama ve teslim önerilerinin tamamı için güvenlik rehberimize göz atın. Ödülün hukuki yönü için kayıp eşya ödülü rehberine bakın.

Dolandırıldıysanız veya şüpheleniyorsanız

1. Ödeme yaptıysanız hemen bankanızı arayın ve işlemi bildirin.
2. Kod paylaştıysanız ilgili hesabın (WhatsApp, e-posta, banka) şifresini değiştirin, açık oturumları kapatın ve bankanıza haber verin.
3. Kanıtları saklayın: Yazışmaların ekran görüntülerini, telefon numaralarını ve ödeme dekontlarını silmeyin.
4. Şikayette bulunun: En yakın polis merkezine, jandarmaya veya Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilirsiniz.
5. Bize bildirin: Şüpheli ilanı ilan sayfasındaki “İlanı bildir” bağlantısıyla bildirin, mesaj ekranından kişiyi engelleyin ya da iletişim formunu kullanın.